احتمال زمین‌لرزه‌های قوی‌تر و بیشتر در شمال بی‌سی به‌دلیل استخراج نفت و گاز

تحقیقات جدید منتشر شده حاکی از آن است که در قسمت وسیعی از شمال بریتیش کلمبیا می‌توان زمین لرزه‌های خسارت‌بار بیشتری را انتظار داشت، زیرا احداث چاه‌های نفت و گاز، فشار زمین را افزایش می‌دهد.

A picture containing tree, outdoor, sport, playground

Description automatically generated

۲۶ مه ۲۰۲۱

به گزارش باب وبر (Bob Weber) از سی‌تی‌وی نیوز – (CTV news) آلن چپمن (Allan Chapman)، پژوهشگر مستقل و دانشمند با سابقهٔ کمیسیون نفت و گاز بی‌سی گفت: “به‌نظر می‌رسد رابطهٔ نسبتاً شدیدی بین مایعاتی که به زیر زمین تزریق می‌شوند و بزرگی یک زمین‌لرزه وجود دارد.” “این زمین لرزه‌ها را بیشتر می‌کند و البته شدت آن‌ها را نیز بزرگتر می‌کند.”

چپمن گفت كه مطالعات وی حاكی از آن است كه خانه‌ها و زیرساخت‌های واقع در شمال بی‌سی می‌توانند در معرض خطر زمین لرزه باشند و ضمانت‌های حفاظتی فعلیِ دولت، ناکافی است.

“برای بسیاری از این حوادث بزرگ ممکن است هیچ هشداری داده نشود.”

چپمن که میدان مانتنی (Montney) در نزدیکی فورت سنت جان (Fort St. John) بی‌سی را زیر نظر دارد؛‌ می‌گوید سال‌هاست که در آن منطقه شاهد توسعهٔ شدید صنعت نفت و گاز با استفاده از فراکنینگ (fracking) هستیم که مایعاتی را با فشار زیاد در زیر زمین تزریق می‌کنند تا باعث شکستگی سنگ‌ها و آزاد سازی نفت و گاز شود.

این تکنیک به طور فزاینده‌ با زلزله مرتبط است. بین سال‌های 2013 و 2019، در مناطقی از مانتنی، در مجموع 439 زلزله به بزرگی 4/6 ریشتر با این شکستگی‌ها همراه بوده است.

تحقیقات قبلی، فشار تزریق مایعات را به گل‌و‌لای حاصل مرتبط می‌کند.

چپمن کل حجم آب چاه‌های تزریق شده را در فاصله پنج کیلومتری مرکز زلزله بررسی کرد. وی دریافت که مناطقی که در طول زمان، آب زیادی در آن‌ها انباشته شده است – که گاهی از جانب چندین شرکت مختلف انجام می‌شود – با لرزه‌هایی به بزرگی حداقل ۳ ریشتر، مرتبط هستند که در سطح زمین احساس می‌شوند.

تعداد زمین لرزه‌ها نیز افزایش یافته است.

وقتی یک میلیون متر مکعب مایعات به زیر زمین تزریق شد‌، در یک قسمت از مانتنی حدود 20 زمین لرزه ایجاد کرد. در همان منطقه، زمانی که حجم مایعات تزریق شده به 3/5 میلیون متر‌مکعب رسید، بیش از 160 مورد ثبت شد.

چپمن گفت: “این عمل تعداد زمین لرزه‌ها را بیشتر و زمین لرزه‌های بزرگتر را عادی می‌کند.”

وی خاطرنشان كرد كه انتظار می‌رود كه این روند در مانتنی افزایش یابد. هم‌اکنون بسیاری از سایت‌ها فقط چهار حلقه چاه دارند.

“در حال توسعه کامل، انتظار می‌رود که 20 یا 30 حلقه چاه را روی یک لایه شاهد باشیم. اگر مقدار شکستن‌ها به طور قابل توجهی افزایش یابد، چه اتفاقی می‌افتد؟ ”

سخنگوی کمیسیون نفت و گاز بی‌سی، لنیا پارفیت (Lannea Parfitt)، در بیانیه‌ای از تحقیقاتِ بررسی شده توسط چپمن انتقاد کرد.

این کمیسیون در ایمیلی گفت: “کارشناسان زمین‌شناسی و مهندسی ما معتقدند که این نتایج براساس پیش‌فرض‌های اثبات نشده یا در نظر گرفتن ناقص عوامل به دست آمده است.”

کمیسیون گفت که در این مقاله تغییر در لایه‌های سنگی، انواع گسل و تنش‌های محلی، در نظر گرفته نشده است؛ و نتیجه‌گیری چپمن را “حدس و گمان” نامید.

در این گزارش آمده است: “زمین‌شناسان و متخصصان لرزه‌نگاری ما برای درک، تنظیم و کاهش فعالیت لرزه‌ای، از تحقیقات صحیح و بررسی مشابه‌سازی‌ها، داده‌ها و مدل‌سازی پیش‌بینی استفاده می‌کنند.”

بی‌سی و آلبرتا روش “چراغ راهنمایی” را برای مدیریت ریسک ایجاد کرده‌اند. شرکت‌ها پس از احساس زمین لرزه‌های سبک، فشار و حجم پمپاژ را کاهش می‌دهند و با افزایش آن‌ها کاملاً متوقف می‌شوند.

اما چپمن اشاره می‌کند که چهار مورد از پنج زمین لرزهٔ اخیر در منطقه – به بزرگی 4 ریشتر – هیچ هشدار قبلی نداشته است.

وی گفت: ” زمین‌لرزه به بزرگی 4 ریشتر یک واقعهٔ بزرگ است، زمین را به فاصله 30 کیلومتر می‌لرزاند. اگر در فاصله چند کیلومتری خانه خود یکی داشته باشید، حتماً نگران خسارت خواهید بود. ”

مطالعات چپمن نشان می‌دهد در حال حاضر، فرآیند تزریق مایع در فشار زیاد به سنگ‌های زیرزمینی، زمین‌لرزه‌هایی را در چین ایجاد کرده است که دارای 5/3 ریشتر هستند.

“هیچ حد نهایی نمی‌توان برای این وقایع درنظر گرفت.”

فورت سنت جان، با 20،000 نفر جمعیت، بین سال‌های 2013 و 2019 پنج زمین لرزه را احساس کرده است. بزرگترین آنها 4/2 ریشتر بوده است.

چپمن گفت: پل‌ها و سدهای منطقه نیز می‌توانند آسیب ببینند.

وی در حال پیوستن به سایر محققانی است که پیش از این خواستار شده‌اند که در مناطق با زمین‌شناسی حساس‌، خانه‌ها و ساختمان‌ها مناطق عاری از شکست زمین ایجاد شود.

“ما باید مکان‌هایی را شناسایی کنیم که دارای ارزش بالایی هستند. آن‌ها باید در اطراف خود منطقه‌ای داشته باشند که تزریق مایع در فشار زیاد به سنگ‌های زیرزمینی ممنوع باشند.”